• Hızlı Erişim
  • Duyurular
  • Dergi Park

    Değerli Yazarlarımız ve Hakemlerimiz

    Süreçlerimiz 03.05.2017 Tarihinden itibaren Dergipark sistemi üzerinden devam edecektir. Değerlendirilmesini istediğiniz çalışmalarınızı http://dergipark.gov.tr/ckuiibfd adresinden dergimize iletebilirsiniz.

     

    Makale Kabul

    Dergimizin 2018 için makale kabul edilmektedir.


Veri Zarflama Analizi ve Analitik Hiyerarşi Süreci ile Sigorta Şirketlerinin Finansal Oran Analizi
(Financial Ratio Analysis of Insurance Companies By Means Of Data Envelopment Analysis and Analytic Hierarchy Process )

Yazar : Atalay ÇAĞLAR  Zeynep Gülin ÖZTAŞ  
Türü :
Baskı Yılı : 2016
Sayı : 2016-2
Sayfa : 221-248


Özet

Sigorta şirketlerinin yükümlülüklerini yerine getirebilmek için güçlü bir finansal yapıya ihtiyaçları vardır. Finansal yeterliliğin ölçülmesinde sermaye yeterliliğine ilişkin oranlar, aktif kalitesi ve likiditeye ilişkin oranlar, faaliyet oranları, karlılık oranları değerlendirilmektedir. Finansal oran analizi şirketlerin göreli etkinliklerinin değerlendirilmesi için çok yaygın kullanılan bir analitik araçtır. Finansal oran analizinde şirketlerin bir çıktısının bir girdisine oranı alınarak göreli etkinlik ölçümü yapılırken, hesaplanan çok sayıda oranın ağırlıklı toplamı olarak alınabilecek tek bir ölçü belirlemek gerekmektedir. Bu noktada farklı oranların ağırlıklarının belirlenmesi ihtiyacı doğmaktadır. Pakkar (2014a), Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yardımıyla bu ağırlıkların belirlenmesine ilişkin bir yöntem önermiştir. Bu yöntemde değerlendirmeye alınan finansal oranlar normalleştirilerek girdisi olmayan VZA modelinde çıktı olarak kullanılmıştır. Orana dayalı bu VZA modelinden her bir şirketin etkinliği hesaplandıktan sonra her bir karar verme birimi için minimum etkinlik kaybı ile çıktı oranlarının ağırlıkları elde edilmiştir. Daha sonra AHS ile uzman görüşü yardımıyla belirlenen oranlar ve oranların kategorilerine ilişkin öncelikli ağırlıklar, maksimum etkinlik kaybının ve çıktı oranlarının ağırlıklarının bulunması için modelde (ağırlıkların sınırlandırılmasında) kullanılmıştır. Son olarak, her bir şirketin performansı, çıktı oranlarının öncelikli ağırlıklarına göreli yakınlığı açısından değerlendirilmiştir. Bu amaçla geliştirilen parametrik hedef programlama modeli ile tanımlanmış etkinlik kaybı aralığında parametre değeri arttırılarak karar vericinin istediği hedefe ne kadar ulaşabileceği belirlenmiştir. Bu çalışmada ise Pakkar (2014a)’ın yaklaşımından faydalanılarak Türkiye’de faaliyet göstermekte olan hayat dışı sigorta şirketleri incelenmiştir. Verisine ulaşılabilen 8 adet hayat dışı sigorta şirketi 4 kategorideki 14 finansal orana ilişkin değerlendirilmiştir. Yöntemin farklı uzman görüşlerinden nasıl etkilendiğini görebilmek amacıyla iki uzmandan faydalanılmıştır. İki farklı uzmanın finansal oranlara dayalı oluşturdukları karşılaştırma matrisleriyle yapılan analizlerde finansal oranlar açısından Ziraat Sigorta ve Liberty Sigorta en etkin iki şirket olarak bulunmuştur. Etkinlik sıralamasında son iki sırayı ise Sompo Japan Sigorta ve Güneş Sigorta almıştır. Böylece iki uzman görüşüne göre en etkin ilk iki şirket aynı kalırken sadece sırası değişmiştir. Etkinlik sıralamasında son iki sırada yer alan şirketler ve sıraları değişmemiştir. Ayrıca tanımlanmış etkinlik kaybı (?) değerleri değiştirilerek şirketlerin sıralamalarının nasıl değişeceği de gözlenmiştir.



Anahtar Kelimeler
Sigortacılık, Veri Zarflama Analizi, Analitik Hiyerarşi Süreci

Abstract

Insurance companies need a strong financial structure in order to fulfill their liabilities. Ratios related to solvency, asset quality, liquidity activity and profitability are evaluated on behalf of measuring the capital adequacy. Financial ratio analysis is a widely used analytical tool which evaluates the relative effectiveness of companies. While carrying out financial ratio analysis in order to measure relative efficiency the ratio of output to input ratio of companies be used. A single measure can be taken as the calculated weighted sum of a number of rates. At this point, necessity of determining the weights of the different rates exists. Pakkar (2014a) proposed a method for determining the weights by means of Data envelopment analysis (DEA) and Analytic Hierarchy Process (AHP). In this method, normalized financial ratios are used as output in DEA model. First each company's efficiency ratio is calculated by ratio based DEA model, then weights of output ratio are calculated by minimum loss efficiency model for each decision-making unit. Thereafter the ratios determined with the help of expert opinion by AHP and the priority weights of ratios are used in the model in order to calculate maximum efficiency loss and weights of output ratios (in limitation of weights). Finally, each company's performance is evaluated in terms of relative closeness to the priority weights of output ratios. For this purpose, a parametric goal programming model has been developed. Thus how to reach the goal of decision makers is determined by increasing the value of parameter in the range of defined efficiency loss . In this study by utilizing the approach of Pakkar (2014a) rankings of non-life insurance companies are made with the help of financial ratios of year 2014 in Turkey. As a result of the value of the parameter which is in the determined minimum efficiency loss intervals various rankings of insurance companies are obtained. In this paper with the help of Pakkar (2014a) non-life insurance companies which carry on a business in Turkey were analyzed. Eight non-life insurance companies which have accessible data were evaluated regarding fourteen financial ratios in four categories. In order to see how it is affected by different expert opinion two experts were exploited. In terms of financial ratios Ziraat Insurance and Liberty Insurance were found to be the most two effective companies via analyzing comparison matrix of two different experts which based on financial ratios. Sompo Japan and Güneş Insurance were found to be the worst two effective companies. Therefore as the most two effective companies remained same, only ranking of them was changed. The worst two effective companies and their rankings remained same. Moreover rankings of insurance companies were observed by changing the value of parameter in the range of defined efficiency loss (?).



Keywords
Insurance, Data Envelopment Analysis, Analytic Hierarchy Process

Adres :Çankırı Karatekin Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluyazı Kampüsü, Merkez-ÇANKIRI/TÜRKİYE
Telefon :+90 (376) 218 95 45 Faks :+90 (376) 218 95 46
Eposta :iibfdergi@karatekin.edu.tr

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri